Ο Ύπνος και ο Θάνατος στα παραμορφωτικά εξώφυλλα του Sandman

Η στήλη «Ενάντια στη Λήθη» στέκεται στον δημιουργό που έδωσε πρόσωπο στο έπος του Sandman: τον Dave McKean, του οποίου τα εξώφυλλα έμειναν στη μνήμη όσων διάβασαν τη σειρά όσο και οι ίδιες οι ιστορίες.

Βιογραφικό Dave McKean

Ο Dave McKean γεννήθηκε στις 29 Δεκεμβρίου του 1963 στο Τάπλοου του Μπέρκσαιρ, στη Μεγάλη Βρετανία. Από το 1982 ως το 1986 φοίτησε στο Berkshire College of Art and Design. Ως φοιτητής σχεδίαζε κόμικς για το ερασιτεχνικό περιοδικό Meanwhile. Η πρώτη του δουλειά που δημοσιεύτηκε, μετά την ολοκλήρωση των σπουδών του, ήταν ένα τρισέλιδο κόμικ με τίτλο Mister X.

Την ίδια εποχή αρχίζει τη συνεργασία του με τον Neil Gaiman, μια συνεργασία από την οποία θα προκύψουν μερικά από τα σημαντικότερα κόμικς των τελευταίων δεκαετιών:

  • Hellblazer (1986), στο οποίο ο McKean σχεδίαζε τα εξώφυλλα.
  • Violent Cases (1987), μια περιπλάνηση στις πιο προσωπικές μνήμες και την αντανάκλασή τους στο παρόν.
  • Black Orchid (1988), ένα οικολογικό θρίλερ.
  • Signal to Noise (1992), έργο πολυδιάστατο και καινοτόμο ως προς τα μέσα που άρχισε να χρησιμοποιεί ευρέως ο McKean.
  • Mr Punch (1994), μια κωμική τραγωδία με τα μάτια και τη φαντασία ενός μικρού αγοριού.

Είχε μεσολαβήσει το σκοτεινό και εφιαλτικό Arkham Asylum (1989), φόρος τιμής στον Lovecraft, τον Poe και τον Lewis Carroll, μια εναλλακτική, gothic εκδοχή του περιβόητου κάτεργου του Gotham City σε συνεργασία με τον Grant Morrison, καθώς και το Slow Chocolate Autopsy με τον Iain Sinclair.

Τα εξώφυλλα του Sandman

Από το 1989 ως το 1997 ο McKean σχεδίασε όλα τα εξώφυλλα του ονειρικού και συνάμα μακάβριου Sandman του Neil Gaiman, του κόμικ που έκανε δυσδιάκριτα τα όρια μεταξύ mainstream και alternative και επηρέασε όσο κανένα άλλο τα κόμικς του τέλους του εικοστού αιώνα.

Στα εξώφυλλα του Sandman ο McKean δεν διστάζει να χρησιμοποιήσει κάθε είδους υλικά και αντικείμενα. Σχέδια, φωτογραφίες, κολάζ, σκουπίδια, μαχαίρια, αγαλματάκια, σπασμένες κούκλες, βγαλμένα μάτια, γάτες, ψάρια, πουλιά, ερπετά, κρανία, σκελετοί και νεκρά ζώα συνθέτουν περίεργα, απόμακρα παζλ και εισάγουν τον αναγνώστη στις ατέρμονες, αιώνιες περιπλανήσεις του Μορφέα-Sandman στα βάθη των αιώνων.

Την ίδια τεχνική, με ακόμα πιο παράξενες συνθέσεις, βγαλμένες από τα πιο τρομακτικά όνειρα και τα πιο σκοτεινά μονοπάτια της φαντασίας, ακολουθεί και στα παραισθησιακά εξώφυλλα της σειράς The Dreaming που σχεδιάζει από το 1996, αλλά και σε άλλες εκδόσεις, όπως τα The Last Temptation (1994), Dreams & Nightmares (1995) και Death: The Time of Your Life (1996).

Γιατί τα εξώφυλλα αυτά ξεχωρίζουν

Ένα εξώφυλλο κόμικ συνήθως δείχνει τον ήρωα σε μια σκηνή δράσης. Ο McKean ακολούθησε άλλο δρόμο: τα εξώφυλλά του δεν εικονογραφούν μια συγκεκριμένη σκηνή, αλλά στήνουν μια ατμόσφαιρα. Η ανάμειξη σχεδίου, φωτογραφίας και πραγματικών αντικειμένων δίνει στην εικόνα υφή και βάθος, και ο αναγνώστης καλείται να ερμηνεύσει τι βλέπει, όπως ερμηνεύει ένα όνειρο.

Αυτή η προσέγγιση ταίριαζε απόλυτα σε μια σειρά για τον άρχοντα των ονείρων. Για πολλούς αναγνώστες, τα εξώφυλλα του McKean έγιναν η πρώτη εικόνα που συνδέουν με το Sandman, και η τεχνική του επηρέασε τον τρόπο με τον οποίο πολλοί εκδότες ενήλικων κόμικς αντιμετώπισαν το εξώφυλλο ως αυτόνομο έργο τέχνης.